Mùa xuân đang về trên khắp các nẻo đường Tây Bắc, khi hoa đào chuẩn bị bung sắc thắm cũng là lúc những chàng trai, thiếu nữ bản trên, bản dưới váy áo thung thăng đi tìm bạn. Lên Sapa, Lào Cai vào mùa này, du khách sẽ bắt gặp hình ảnh những người nữ giới Dao Đỏ đang miệt mài thêu bên vệ đường, hay bên khung cửa dệt thêu những mẫu hoa văn tuyệt đẹp.
Với người nữ giới Dao Đỏ, chuyện ăn mặc rất được coi trọng, y phục của họ thể hiện sự sáng tạo, tinh tế trên từng đường kim, mũi chỉ. Những cô gái ở độ tuổi lên chín, lên mười đã được bà, mẹ truyền dạy cho cách kéo sợi, dệt vải hay may vá thêu. Để đến khi biết làm duyên cũng là lúc các thiếu nữ biết tự may cho mình những y phục đẹp và duyên dáng.
Người Dao thường trồng bông trên núi, họ tranh thủ những lúc nông nhàn, không phải lên nương, rẫy để bật bông, ép hạt, se sợi, dệt vải và may trang phục. Thường vào tháng 1, tháng 2, khi những cánh đồng ít sương muối, họ tranh thủ gieo hạt, để đến ngày lấy bông, họ cho vào nồi đun qua nước sôi rồi ngâm vào nước lạnh, sau đó mới kéo thành sợi, dệt vải.
Cũng như nhiều trang phục của người Dao khác, một bộ y phục truyền thống hoàn chỉnh của người Dao Đỏ gồm khăn, mũ, áo, quần, dây lưng, xà cạp quấn chân. Nhưng bộ y phục đẹp, cầu kỳ phải có đúng 5 màu căn bản phối vào nhau.
Quan yếu nhất trong trang phục của họ là chiếc áo dài có màu chàm hoặc màu đen. Đàn bà Dao Đỏ không mặc áo ngắn mà chỉ mặc áo dài, thân tay áo nối liền vào thân, không khoét nách như các loại áo dân tộc khác. Cổ áo được nẹp liền với ngực, thêu kín các họa tiết trang trí bằng chỉ màu. Phía đầu của nẹp ngực đính chuỗi hạt cườm và tua màu đỏ.
Đàn bà Dao đỏ cũng chú ý đến các họa tiết ở tay áo. Thường cửa tay áo, nẹp được thêu đẵn bằng chỉ đỏ và chỉ trắng, hoặc chỉ vàng. Họ cũng biết làm duyên bằng một chiếc áo nhỏ bên trong, với những họa tiết tập trung ở phía ngực, cổ và lưng áo. Thường họ thêu hoặc đính cúc hoa bạc theo chiều dọc ở giữa áo, mặc bên trong chiếc áo dài. Các họa tiết thường được thêu là hình cây thông, hình dấu chân hổ, hình hoa kiệu, hình răng cưa... Khi mặc, các hoa văn được phối hợp rất hài hòa, đẹp mắt.
Để biết được độ tinh xảo, kỹ thuật thêu cầu kỳ phải kể đến chiếc quần. Phía trên quần màu đen tuyền, không có hoa văn, nhưng ở phía dưới, họa tiết được thêu rất kĩ càng. Những hoa văn trang hoàng ở hai ống quần thường là hình vuông, hình chữ nhật màu đỏ, vàng, trắng hay hình cây thông, hình quả trám..., Tạo nên một sự cân đối hài hòa cho tất cả y phục.
Người ta dễ dàng phân biệt được đàn bà Dao đỏ với các phụ nữ Dao khác qua chiếc khăn đỏ đội đầu sặc sỡ. Thường khăn được trang hoàng bằng các họa tiết như vết chân hổ, cây vạn hoa hay thêu cách đoạn. Khi đội lên đầu, họa tiết của các lớp hoa văn này sẽ lộ ra, tăng thêm vẻ duyên dáng cho chiếc khăn. Nhiều chị, nhiều bà còn làm những tua len bằng sợi tơ đỏ trên khăn, lúc lắc theo mỗi bước đi.
Cuối cùng là hoa văn trang trí trên chiếc xà cạp, chủ yếu là hình răng cưa. Người nữ giới thắt xà cạp chẳng những để che phần vải không thêu hoa văn của áo dài mà còn tăng thêm vẻ sinh động cho bộ trang phục.
Với tính kiên nhẫn, chuyên cần và đôi bàn tay khéo, nghệ thuật tinh tế trong sử dụng màu sắc, người Dao Đỏ đã tô điểm thêm cho bộ y phục của mình thêm phần oắt con, như đóa hoa ngời sắc giữa núi rừng mà không lẫn với bất cứ dân tộc nào.
Theo Vnexpress
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét